Dokter C.A.H. Weijer
Periode: 1902-1949
Plaatsaanduiding: Ede dorp
Cornelis Arend Hendrik Weijer is geboren op 19 oktober 1870 in ’s-Gravenhage en overleden op 5 oktober 1954 in Ede. Hij trouwde op 8 mei 1902 in Bleiswijk met Neeltje Saarloos. Zij is geboren op 30 januari 1863 in Hekelingen, gemeente Spijkenisse.
In 1897 slaagde hij voor zijn artsexamen en vestigde zich op 17 mei 1902 in Ede als huisarts. Hij volgde dr. Jacobus Hooreman op die op 5 juni 1902 naar ’s-Gravenhage vertrok.
Dokter Weijer was een zeer bewogen arts. Mensen die zeer arm waren, liet hij tevergeefs op een rekening wachten. Door zijn beminnelijke omgang met arm en rijk werd hij al gauw een begrip in het dorp. Al direct na zijn komst werd hij niet alleen de dokter van het in 1889 opgerichte ziekenfonds 'Helpt Elkaar'; hij zocht ook een oplossing om langdurige zieken een betere verpleging te kunnen geven.
Dat resulteerde op 19 juli 1903 in de totstandkoming van de afdeling Ede van 'Het Groene Kruis', waardoor in aanmerking komende patiënten ook van verdere deskundige hulp verzekerd waren. Vele jaren was dokter Weijer voorzitter, respectievelijk bestuurslid van de provinciale Gelderse vereniging 'Het Groene Kruis'. Hij was ook geruime tijd voorzitter van de Kring Wageningen en omstreken van de Maatschappij voor Geneeskunde.
Een jaar na zijn komst in Ede werd hij aangewezen als arts voor het spoorwegpersoneel. Hij bleef 'spoordokter' tot hij van deze functie in 1940 wegens het bereiken van de zeventigjarige leeftijd werd ontheven.
In 1914 werd hij benoemd tot arts-leider van het plaatselijk Rode Kruis, een functie die hij tot 1935 zou bekleden. Als cursusleider heeft hij een groot aantal inwoners opgeleid tot bekwame leden van de transport-colonne en bij zijn afscheid werd hij op grootse wijze gehuldigd. Het Hoofdbestuur kende hem het Kruis van Verdienste toe, waarbij Z.K.H. Prins Hendrik hem het ereteken persoonlijk overhandigde. De afdeling Ede bood hem een ere-lidmaatschap aan.
In het begin van de Mobilisatie voor de Eerste Wereldoorlog was dokter Weijer chef van de Militaire Geneeskundige Dienst in Ede. Hierdoor mocht hij het 'mobilisatiekruis' dragen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914–1918) werd hij ook belast met de medische zorg van de Belgische vluchtelingen. Dat betekende dat hij diverse keren per week op de fiets naar de Edese Heide ging.
Naast zijn spreekuren bezat dokter Weijer, evenals vele artsen in die tijd, een eigen apotheek voor het maken van pillen en drankjes. Dat kostte de nodige tijd. Kenmerkend voor dokter Weijer was, dat hij zijn patiënten per fiets bezocht. Een korte tijd was het een motorfiets die zijn taak verlichtte, maar dit was niet meer dan een intermezzo. Al snel ging hij weer met de fiets. Een paard en een wagentje, zoals collega’s er op na hielden, kwamen niet in aanmerking. Alleen als het weer te bar was, bijvoorbeeld een sneeuwstorm, kwam er wel eens een auto aan te pas.
Andere bezigheden
Naast zijn beroep genoot dokter Weijer een nog grotere bekendheid door zijn actieve deelname aan het dorpsleven:
- mede-oprichter van het 'Edese Fanfarekorps', later de 'Harmonie' (1920)
- voorzitter van de VVV
- lid van de Oranjecommissie, die de nationale feestdagen verzorgde (hij hielp eigenhandig mee bij het bouwen van erebogen en het maken van attributen voor de populaire volksspelen)
- bestuurslid van de Edese schaatsvereniging
- commissaris van de Spaarbank voor Ede
- bestuurslid van de gymnastiekvereniging Sparta
- medeoprichter en bestuurslid van de Edese Schoolvereniging in 1923
- lid van talrijke comite’s die voor bepaalde gebeurtenissen in het leven werden geroepen
Voor al zijn verdiensten werd dokter Weijer in 1946 benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, maar de mooiste dag van zijn leven kwam een jaar later: in de zomer van 1947 vierde hij zijn gouden ambtsjubileum. Daarbij werd hij als een vorst gehuldigd. Staande op het terras van 'Het Hof van Gelderland' defileerden onder vrolijke muziek alle mogelijke verenigingen voor hem. Wuivend en diep ontroerd nam hij de hulde van duizenden dorpelingen in ontvangst, die hem op deze wijze dank brachten voor al zijn werk op zoveel verschillende terreinen.
Wegens vergevorderde leeftijd stopte hij op 1 november 1949 met zijn praktijk, om daarna nog enige jaren als rustend burger te kunnen leven. Dokter Weijer en zijn vrouw woonden aan de Bergstraat 1 in Ede. Zij hebben geen kinderen gekregen. Dokter Weijer overleed op 5 oktober 1954 in Ede. Onder enorme belangstelling werd hij enige dagen later begraven.
Bronnen (aanwezig in het Gemeentearchief Ede)
- Nijenhuis, H.J. Zo was Ede: het dagelijks leven in Ede rond de eeuwwisseling. - Zaltbommel, 1977
- Romein, M. Ede bij gaslicht: een kleine geschiedenis van De Boschpoort en ’t Winkeltje. - Ede, 2004
- Algemene documentatieverzameling, map 14.23
Fotocollectie
Getoonde foto's hebben nummer:
- GA10179
- GA13772
- GA16992
Auteur
Evert Somer, 2005
Contactgegevens
Raadhuis
Bergstraat 4
6711 DD Ede
Postbus 9022
6710 HK Ede
tel.: (0318) 68 09 11



