Kerncijfers

Periode: 1570 - heden
Plaatsaanduiding: Gemeente Ede

De gemeente Ede bereikte het aantal van honderdduizend inwoners op 23 maart 1996. Dennis Vis, zoon van Christa en Bert Vis, werd op die dag geboren in de Edese wijk Rietkampen.

Wanneer de eerste bewoners zich vestigden in wat we nu de gemeente Ede noemen is onbekend. De geschiedenis gaat terug tot in de Steentijd (30.000 jaar geleden) toen rondtrekkende Neanderthalers ook de Veluwe aandeden. Pas in het jaar 1216 komt de naam Ede voor in officiële stukken. De Oude Kerk stamt uit de dertiende eeuw; de buurtschappen ontstonden in diezelfde tijd, maar hoeveel inwoners de gemeente Ede toen telde is onduidelijk.

Ede in 1570

Handgeschreven volkstelling van 1818
Handgeschreven volkstelling van 1818

In het jaar 1570 zond pastoor Johan Arntsz een memorie aan het Hof van Gelderland, ten behoeve van de Landvoogdes, plaatsvervangster van Koning Philips, te Brussel. Hij telde in Maanen 17 huizen, in Veldhuizen 26, in Ede-dorp 31 en in Doesburg 21 huizen. We mogen aannemen dat deze getallen betrekking hebben op boerderijen of hofsteden en dat de hutten van arbeiders niet meegeteld werden. Als we uitgaan van twee hutten per huis/boerderij, en als we uitgaan van vijf bewoners per woning en per hut, dan komen we op een veertienhonderd inwoners van wat we nu het dorp Ede noemen. De landelijke volkstelling die de Bataafse Republiek in 1795 hield, vermeldde voor Ede (niet uitgesplitst per dorp) in totaal 5166 zielen.

Statistieken

Een blik in het depot van het Gemeentearchief Ede
Een blik in het depot van het Gemeentearchief Ede

Pas vanaf 1818 worden nauwkeurige volkstellingen gehouden die vele statistische gegevens opleveren. In het depot van het Gemeentearchief van Ede treffen we deze jaarlijks uitgegeven tabellen nog aan. Deze handgeschreven documenten geven ons een inzicht in de bevolkingsaantallen per dorp, maar ook in leeftijdsopbouw, kerkelijke gezindte, aantallen vee, zelfs rijtuigen en nog veel meer. Vanaf 1900 verschijnen deze gegevens in gedrukte vorm en na 1990 in digitale vorm.

Bevolkingsaantallen

Onderstaand worden de aantallen inwoners (steeds per 1 januari), gespecificeerd per dorp, van de laatste bijna tweehonderd jaar stapsgewijs weergegeven:

 

1818

1830

1840

1850

1860

1870

1880

1890

1900

Ede

1.320

1.725

1.878

2.023

2.202

3.802

4.148

4.960

4.023

Bennekom

1.064

1.240

1.320

1.416

1.515

1.547

1.671

2.114

2.226

Lunteren

1.280

1.683

1.972

1.966

2.254

2.197

2.404

2.618

3.026

Ederveen

267

374

430

513

639

**

**

**

1.134

De Klomp

*

*

*

*

*

**

**

**

*

Harskamp

176

252

252

278

487

***

***

***

650

Wekerom

202

256

275

323

357

**

**

**

482

Otterlo

450

595

654

779

622

1.125

1.101

1.222

813

Gelders V'daal

1.023

1.576

1.723

1.669

1.832

1.854

2.041

2.195

2.841

     TOTAAL

5.782

7.701

8.404

8.967

9.908

10.525

11.365

13.109

15.195

  • Ede:  dorp incl. de buurten Veldhuizen, Maanen en Doesburg
  • Bennekom: dorp incl. de buurten, zoals de Kraats
  • Lunteren: dorp incl. o.a. De Valk, Meulunteren, De Fliert en Over/Nederwoud
  • Ederveen: deels incl. De Klomp
  • Otterlo:  dorp incl. o.a. Eschoten, Deelen, Hoog Baarlo en Hoenderloo

1910

1920

1930

1947

1960

1970

1980

1990

2000

2011

6.140

7.595

12.874

19.369

31.722

40.432

48.695

56.070

63.494

68.394

2.741

3.062

4.125

6.056

9.048

11.409

13.199

14.272

14.188

14.778

3.726

4.484

5.280

6.642

8.223

10.711

10.736

11.956

12.184

12.658

1.223

1.432

1.649

2.379

2.632

2.312

2.613

2.796

3.112

3.426

*

*

*

*

*

447

486

493

498

491

714

912

1.139

***

***

2.780

2.756

3.014

3.421

3.569

526

637

722

***

***

1.641

2.404

2.461

2.472

2.449

882

904

1.055

3.742

4.731

1.959

1.968

2.159

2.333

2.521

3.198

3.239

3.844

4.430

****

 

 

 

 

 

19.150

22.265

30.688

42.618

56.356

71.691

82.857

93.221

101.702

108.286

*              In aantal Ederveen opgenomen
**            In aantal Ede opgenomen
***           In aantal Otterlo opgenomen
****         Per 1.1.1960 overgegaan naar Veenendaal

Elk jaar geeft de afdeling Strategie en Onderzoek van de gemeente Ede een handig miniatuur boekje uit, met een keur aan cijfers over de samenstelling van de bevolking van Ede, aangevuld met gegevens over werkgelegenheid, etniciteit, inkomens, enz.

Bronnen

Literatuur

  • Sociografisch Bureau gem. Ede,  Ede in cijfers, 19 delen.  -  Ede, v.a. 1988
  • Oud-Ede, Geschiedenis van Ede, deel III.  - Ede, 1940  

Archieven

  • Gemeentebestuur Ede 1818-1948, Bevolkingsstatistieken, nr. 2044-2059

Documentatie

  • Documentatieverzameling Gemeente Ede, map 2.7
  • Documentatieverzameling Kesteloo, nr. 75 en 145
  • Documentatieverzameling Hartgers, nr.80

Fotocollectie

  • GA40669
  • GA21388

Auteur

Henk M. Klaassen, 2011