Zodra een gebouw is aangewezen als monument, kan een eigenaar zich abonneren op de Monumentenwacht. De Stichting Monumentenwacht Gelderland is een particuliere organisatie voor het behoud van het culturele erfgoed in de provincie. Zij inspecteert daartoe periodiek de bouwkundige staat van een monument, vooral op basis van een abonnement. Het inspectierapport dat de monumentenwacht vervolgens schrijft, kan door eigenaren worden gebruikt om onderhouds- of restauratiewerkzaamheden te plannen.

Zowel de abonnementskosten als de inspectiekosten worden in Ede vergoed door de gemeente.