Het meeste grondwater was ooit regenwater, dat in de bodem is gezakt. Het kan meer dan duizend jaar onder de grond bewaard blijven. Bomen en planten met diepgaande wortels, voeden zich met het grondwater.

In Ede is het grondwater over het algemeen van uitstekende kwaliteit. Er is maar weinig voor nodig om er geschikt drinkwater van te maken. De hoogte van het grondwater varieert sterk: Ede ligt op de overgang van de hoger gelegen stuwwallen van de Veluwe naar de lager gelegen Gelderse Vallei. Op de Veluwe bevindt het grondwater zich relatief diep onder het oppervlak. Op het hoogste punt van de gemeente, het Deelerwoud op 75 meter boven NAP, ligt de grondwaterstand 40 meter beneden het oppervlak. In andere delen van de gemeente komt het grondwater juist tot vlak onder of zelfs aan de oppervlakte. Om deze gebieden geschikt te maken voor woningbouw of landbouw wordt de grondwaterstand kunstmatig verlaagd. Dat gebeurt door de aanleg van waterpartijen of drainage.