Het grootste gedeelte van de Veluwe bestaat uit droge (zand)gronden. De Ginkel ligt echter op een punt waar twee oude smeltwaterdalen samenkomen. In de grond heeft zich een ondoorlaatbare leemlaag gevormd, waardoor er ondiep grondwater voorkomt. Het gevolg hiervan is dat de enclave veel natter is dan zijn omgeving en daardoor geschikt is voor landbouw.
Het verklaart ook waarom er in deze omgeving plassen als de Heidebloemplas en de Kreelse Plas zijn. Door de gunstige ligging van De Ginkel komen er bijzondere planten en dieren voor.

Natuurontwikkelingsproject

In 1990 werd begonnen met een natuurontwikkelingsproject. Het doel: handhaven en zo mogelijk herstellen en/of ontwikkelen van de natuurwaarden van het gebied, zonder de landbouwkundige (en daarmee historische) waarde te verliezen.
Het project kreeg de toepasselijke naam `Vlinderdas`. Niet alleen heeft het gebied de sierlijke vorm van een vlinderdasje, maar ook komen er bijzondere vlindersoorten en dassen voor.
De maatregelen die genomen zijn, zijn deels gericht op de bescherming en ontwikkeling van deze diersoorten.

Wandelroute

In de landbouw-enclave De Ginkel ligt na uitvoering van het plan `Vlinderdas` een aaneengesloten groene zone van poelen, natuurvriendelijke oevers, bosjes, houtwallen en enkele hooilanden. Dat betekent niet alleen dat de omstandigheden voor planten en dieren zijn verbeterd. Ook voor de mens is het een aantrekkelijke plek (geworden), waar van alles te zien en te beleven valt.
Om u kennis te laten maken met `Vlinderdas` is er een wandelroute van 6 kilometer uitgezet, waarbij met informatie-panelen uitleg wordt gegeven over bepaalde aspecten van de omgeving. Tevens is er een verkorte route van ongeveer 4 kilometer en een route voor rolstoelgebruikers.