De eikenprocessierups komt in de maanden mei, juni en juli op eikenbomen voor. Het is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes in de boomtoppen legt. Hier overwinteren de eitjes. Net voordat de knoppen van de eik uitlopen komen de behaarde, oranje rupsen uit de eitjes. De rupsen gaan ’s nachts groepsgewijs, in processie, op zoek naar voedsel (eikenblad).

Na drie keer vervellen krijgen de rupsen de kenmerkende brandharen. Dit is tussen half mei en half juni. In juli zijn de rupsen volgroeid. De kleur verandert dan in grijs met lichtgekleurde zijden. Hierna verpoppen de rupsen zich tot vlinders.

Eikenprocessierupsen zitten alleen op eikenbomen. Hun aanwezigheid is te herkennen aan de opvallende nesten op de stammen of dikkere takken. Het nest bestaat uit dichte spinsels gevuld met  vervellinghuidjes, brandharen en uitwerpselen.