Mountainbikers en gemeente bouwen uitdagende routes

Ede heeft vier nieuwe MTB-routes: mooi, uitdagend, goed bewegwijzerd en razend populair. Ze zijn in goed overleg tussen gemeente, provincie, terreinbeheerders en mountainbikers aangelegd. En bovendien: ze worden door vrijwilligers onderhouden, en dat loopt als een zonnetje. Eric Kuijt is coördinator van de vrijwilligerscommunity Stichting MTB Zuid-Veluwe. Marieke Fokkert werkt bij de gemeente Ede, tot voor kort als Programmaregisseur Recreatie en Toerisme. Samen vertellen ze enthousiast over de nieuwe routes bij een startpunt van de MTB-route Lunteren.

Eric: ‘Er lag hier in Ede een 20 jaar oude MTB-route. Allemaal saaie, korte stukjes, en het was onduidelijk hoe je van het ene stukje naar het andere moest. Weinig bekend, weinig gebruikt en weinig uitdagend.’

Marieke: ‘MTB’ers zochten dan maar hun eigen route, soms dwars door de natuur of juist over wandel- of ruiterpaden. Via het Fietsplan en de Visie Recreatie en Toerisme in 2017 kwam er daarom een plan voor nieuwe MTB-routes. Er kwam co-financiering van de provincie voor de aanleg. Voor ontwerp, aanleg en onderhoud gingen we de samenwerking aan met het vrijwilligersnetwerk MTB Zuid-Veluwe. Dat deden ze ook al in Renkum.’

Eric: ‘In Ede trokken we van het begin af samen op, al sinds de eerste info-avonden in 2017, waar we mensen informeerden en vrijwilligers konden werven.’

Marieke: ‘De routes zijn ontworpen door Patrick Jansen, routemaker en bosbouwer, en zelf ervaren mountainbiker. Hij heeft er een uitdagend netwerk van gemaakt met veel single tracks. Dat zijn smalle paadjes met eenrichtingsverkeer, met liefst veel heuveltjes en bochtjes. Dat vinden mountainbikers toch het leukst!’

Eric: ‘Patrick bedenkt zo’n route in nauw overleg met de terreinbeheerders, zodat kwetsbare natuur gespaard blijft. Er gaan ook nooit bomen om, daar slingert de route altijd omheen. Als we na de natuurtoets en vergunningaanvragen van start kunnen met de aanleg, zet hij met vlaggen de route uit in het bos. Onze vrijwilligers snoeien zo nodig de struikjes. Dan graaft een klein graafmachinetje de bosbodem tot op de harde grond weg tot een pad van 0,5 meter breed.’

Marieke: ‘Die dode boom op de foto bijvoorbeeld, die lag er al. Dat is dan juist een leuk element in de route.’

Routes onderling verbonden

In 2019 werd de eerste route geopend, en inmiddels zijn ze alle vier in gebruik: drie lange uitdagende routes, bij Ede, Lunteren en Otterlo, en een korte kinderroute bij Ede.  Allemaal zijn ze makkelijk met elkaar te verbinden. Zeker in coronatijd werd er druk gebruik van gemaakt. Er is inmiddels ook een MTB-folder en alle informatie is online te vinden. Het onderhoud gebeurt dus grotendeels door vrijwilligers, maar wel altijd in goed overleg.

Marieke: ‘Als gemeente, terreinbeheerders en MTB Zuid-Veluwe hebben we een convenant afgesloten waarin we duidelijk hebben afgesproken wie wat doet qua onderhoud.’

Eric: ‘Wij doen het kleine snoeiwerk, het herstellen van de paden en het onderhoud van de routepaaltjes. We komen per route zo eens in de maand met een man of tien, twaalf bij elkaar. Wat voor ons heel prettig is, is een vast aanspreekpunt op het gemeentehuis, én een vast aanspreekpunt in het veld. Daardoor zijn de lijntjes altijd kort.’

Marieke: ‘We zijn als gemeente heel enthousiast over de samenwerking. Op het gemeentehuis waren er eerst mensen sceptisch, of zo’n vrijwilligersclub dat wel aankon. Maar ze pakken het echt heel professioneel aan en maken het echt waar. En ook voor ons als gemeente is het heel handig om één aanspreekpunt te hebben voor de MTB’ers. We proberen dat bij de ruiters nu ook te organiseren, want dat werkt zo veel prettiger!’

Conflicten voorkomen

Toch is niet iedereen blij met mountainbikers, weten ook Eric en Marieke. Er is soms kans op conflicten met andere gebruikers van het bos.

Marieke: ‘Voor ons als gemeente zijn die conflicten juist een reden om goede routes aan te leggen. Voorheen gingen de MTB’ers meestal over wandel- of ruiterpaden, nu scheiden we die stromen zo veel mogelijk. Maar er zijn altijd wel mensen die het er niet mee eens zijn. Daarom blijven we communiceren, en vaak blijkt het in de praktijk wel mee te vallen.’

Eric: ‘Je hoort wel klachten, maar die zijn vaak van horen zeggen, of vanuit de emotie. Als je dan op de man af vraagt naar een slechte ervaring met een mountainbiker, dan blijft het vaak stil. We hebben als mountainbikers ook een gedragscode: neem je snelheid terug bij een kruising, zeg gedag, minder vaart als je iemand passeert. Natuurlijk, er zijn ook onder MTB’ers af en toe horken, net als onder alle recreanten, maar de meesten gedragen zich prima.‘

Marieke: ‘Laatst hebben de vrijwilligers bordjes gezet bij kruisingen van MTB-routes met ruiterpaden, om te waarschuwen dat je even op moet letten.  Ik was wel benieuwd hoe de routegebruikers hierop zouden reageren. Gelukkig kregen we eigenlijk alleen maar positieve reacties.’

Kortom: de samenwerking verloopt uitstekend en de MTB-routes zijn een aanwinst voor Ede.

Eric: ‘Er zijn in Nederland iets van 240 MTB-routes, en gebruikers kunnen die routes ranken. De oude route stond op plek 190 ofzo, ergens ver onderaan. En nu staan we consequent in de top 20! Hoger hoeft voor ons trouwens niet hoor, anders wordt het te druk. Maar het zijn echt schitterende routes: een mooie afwisseling van technische trails, doorgaande paden, flinke hoogteverschillen en hoge natuurwaarden.’

Marieke: ‘Je hebt regelmatig het gevoel dat je helemaal in je eentje in the middle of nowhere fietst. Je ziet reeën, fietst langs de schapen, tussen de sparren of juist loofbos door, over de hei en door het stuifzand. Zoiets was er echt nog niet op de Veluwe. Die kinderroute is ook een groot succes, die is zelfs op de Jeugdjournaal geweest. Zo mooi als je hele gezinnen ziet aankomen, met grote en kleine fietsjes. Daar doen we het voor!’