Online bijeenkomst 3 februari terugkijken

Op deze pagina plaatsen wij alle informatie over de uitzending van 3 februari. Zodra deze beschikbaar zijn plaatsen we hier alle vragen met antwoorden die kijkers rond de uitzending hebben gesteld.

Video: drie toekomstverkenningen

In de uitzending van 3 februari verkennen we drie toekomstbeelden. Klik op de afbeelding om de video op YouTube te bekijken:

Vragen en antwoorden kijkers

Duurzame energie

Energie hoeft niet alleen uit zonnevelden. Windturbines in een bosrijke omgeving kunnen niet onbeperkt. Denk ook eens aan aardwarmte en uitbreiding stadsverwarming. Voor de omschakeling naar volledige duurzame energieopwekking in 2050 moet, naast energiebesparing, op meerdere vormen van duurzame energieopwekking worden ingezet.
Waarom niet meer windmolens en geen zonnepanelen? Als Ede dat zo belangrijk vindt? De gepresenteerde toekomstbeelden schetsen allemaal een opgave voor grootschalige zonnevelden, kleine windmolens of grote windmolens. De gemeenteraad van Ede heeft vastgesteld dat Ede in 2050 energieneutraal zal moeten zijn. Dat kan alleen worden bereikt door een mix van maatregelen, waaronder realisatie van windmolens, toepassen van zonnepanelen en duurzame warmte. Windmolens leveren een belangrijke bijdrage in de opwek van duurzame energie in Ede en windenergie is daarom een belangrijk speerpunt van de gemeente. Het is door ruimtelijke beperkingen, natuurwetgeving en milieuwetgeving niet mogelijk om in de toekomst door windmolens volledig te voorzien in de energievraag van Ede. Zonnepanelen blijven daarom samen met andere maatregelen nodig.
Waarom was het in de enquête niet mogelijk om te kiezen voor kernenergie? De Omgevingsvisie doet geen uitspraak over de manier waarop elektriciteit wordt opgewekt buiten het grondgebied van Ede. Kernenergie is een van de manieren van opwek van stroom buiten het Edese grondgebied en wordt daarom niet meegenomen in de omgevingsvisie. Duurzame energieopwek op Edes grondgebied, zoals door windmolens, krijgt daarin wel een plek. Dat heeft zichtbaar effect heeft op de inrichting van de omgeving en het toekomstig ruimtegebruik in Ede.
Kunnen we niet inzetten op eerst daken volleggen voordat je weilanden volplempt? Het opwekken van duurzame stroom door middel van zonnepanelen is een van de belangrijkste maatregelen van Ede om te komen tot een Energieneutraal Ede 2050. Bij het formuleren van de opgave van opwek door zonnepanelen in Ede is de zogenaamde zonnelader toegepast. Daarbij is eerst zorgvuldig gekeken naar mogelijkheden voor zonnepanelen op daken, voordat zonnepanelen op grond worden toegepast. De potentiele opbrengst van duurzame energie door zon op daken in Ede is onvoldoende om de behoefte aan duurzame energie te dekken. Om te komen tot Ede energieneutraal in 2050 en de afspraak van ca 50 % CO2 reductie in 2030 zijn daarom veel andere vormen van duurzame energieopwek nodig. Het realiseren van zonnevelden is daar een van.
stelling dat inwoners graag windturbines willen is ongefundeerd. We willen dat niet, het was keuze uit 2 kwaden De vraagstelling was bewust een keuze uit twee opties (zonnevelden respectievelijk windturbines). Daarmee is inderdaad geen conclusie mogelijk omtrent de wenselijkheid hiervan voor alle inwoners. Wel is duidelijk, dat àls er gekozen moet worden uit deze twee opties, dàn een meerderheid kiest voor windturbines.
Welk nieuws komt er binnenkort over windenergie? De gemeente Ede verkent op dit moment mogelijkheden om de realisatie van opwek van duurzame energie door windmolens in de lopende raadsperiode te versnellen.
Waarom nu al zonnevelden aanleggen terwijl het draagvlak laag is? In 2019 is na intensieve participatie van bewoners en andere partners de wind en zonwijzer vastgesteld. Omdat zonnepanelen op daken en andere maatregelen voor duurzame energieopwek onvoldoende duurzame energie opleveren, heeft de gemeenteraad in de Wind en zonwijzer een beperkt aantal gebieden aangewezen, waar grootschalige zonneprojecten en windprojecten onder bepaalde voorwaarden mogen worden gerealiseerd.
Er wordt vooral gesproken over zonnevelden en windturbines, waarom richten we ons niet eerst op geschikte daken waar we zonnepanelen op leggen? De gepresenteerde beelden schetsen allemaal een opgave voor grootschalige zonnevelden, kleine windmolens of grote windmolens. De gemeenteraad van Ede heeft vastgesteld dat Ede in 2050 energieneutraal zal zijn. Dat kan alleen worden bereikt door een mix van maatregelen waaronder windmolens, zonnepanelen, duurzame warmte. De potentiële opbrengst van duurzame energie door zonnepanelen op daken in Ede is onvoldoende om de behoefte aan duurzame energie opwek te dekken. Om te komen tot Ede energieneutraal in 2050 en de afspraak van ca 50 % CO2 reductie in 2030 zijn daarom veel andere maatregelen nodig. Het realiseren van zonnnevelden is daar een van.
Waarom de energietransitie zichtbaar door mega windmolens of zonneparken in de gemeente? Waarom niet landelijk denken? De gemeenteraad van Ede heeft besloten dat Ede in 2050 energieneutraal moet zijn. Om te komen tot een energieneutraal Ede in 2050 zal een mix van maatregelen op Edes grondgebied moeten worden uitgevoerd. Daaronder valt ook de realisatie van grote windmolens en zonnevelden voor de opwek van duurzame stroom. De vraag naar elektriciteit in de gemeente Ede is zo groot dat deze niet alleen kan worden ingevuld door opwek van kleine zonnenergieprojecten of kleine windmolens.
Wordt er voldoende ingezet op zonnepanelen op daken van de vele bedrijfsgebouwen in de gemeente in plaats van het gebruiken van landbouwgronden voor zonneparken? Het plaatsen van zonnepanelen op bedrijfsdaken is een van de speerpunten van de gemeente Ede en een manier om het gebruik van landbouwgrond voor zonnnevelden te beperken. Bij de bouw van nieuwe bedrijfspanden wordt gevraagd om zonnepanelen op de daken aan te brengen. Verder worden door de gemeente Ede met ondersteuning van de Provincie Gelderland bedrijven gestimuleerd om zonnepanelen op hun daken te leggen.
Zijn zonnevelden het ei van Columbus? Het realiseren van zonnevelden is niet het ei van Columbus. Zonnevelden alleen leveren samen onvoldoende duurzame elektriciteit op om in de behoefte aan duurzame energie in Ede te kunnen voorzien. Om in 2050 energieneutraal te zijn, moet daarom groot aantal andere maatregelen worden uitgevoerd.
Waarom windturbines versnipperd door heel Nederland, waarom niet in 1 uithoek? De gemeenteraad van Ede heeft besloten dat Ede in 2050 energieneutraal moet zijn. Om te komen tot een energieneutraal Ede in 2050 zal een mix van maatregelen op Edes grondgebied moeten worden uitgevoerd. Daaronder valt ook de realisatie van windmolens voor de opwek van duurzame stroom. De vraag naar eleketriciteit in de gemeente Ede is zo groot dat deze niet alleen door opwek van zonne-energie of kleine windmolens duurzaam kan worden gerealiseerd.

Landbouw

We exporteren nu het meeste voedsel (75%) wat we verbouwen. Waarom de keuze maken zoveel kostbare grond beschikbaar te stellen voor export? We exporteren het meeste binnen een straal van 500 kilometer. We importeren ook veel voedsel, denk aan koffie, rijst, avocado's. De landbouw is in transitie, het aantal dieren zal in de komende jaren waarschijnlijk dalen. Daar staat tegenover dat natuur-inclusief boeren extra landbouwgrond vergt. Ook zien we dat er meer aandacht komt voor andere productie, zoals groenten, noten, peulvruchten, insecten en voedselbossen.
Wat vindt u van de stelling: bos en natuur en boeren versterken elkaar? Er zijn al voorbeelden waar dit gebeurt, maar we zijn er nog niet. De omgevingsvisie kan bijdragen aan het realiseren van de wederzijdse versterking.
Jongerenraad: hoe is jullie visie op het buitengebied ivm landbouw? Daar hebben we het in de jongerenraad nog onvoldoende over gehad.
Wethouder: wat vindt u van het belang van landbouw voor de leefomgeving? De landbouw draagt zorg voor het landschap en is in die zin een belangrijke schakel in goed landschapsbeheer. Tegelijkertijd zien wij ook dat het landschap is veranderd naar grootschaligheid en er problemen zijn met de bodem- en luchtkwaliteit.
Aan wethouder van der Schans: hoe voorkómt Ede dat het aantal ha landbouw/ aantal boeren afneemt? De gemeenteraad heeft in november 2019 een landbouwvisie vastgesteld. Daarbij staat de ontwikkeling naar natuurinclusieve en duurzame landbouw centraal. In combinatie met een toekomstbestendige sector. De keuze om te stoppen maakt een boer uiteindelijk zelf.

De toekomstverkenningen

Wethouder Ritsema: kunt u aangeven welke van de drie visies uw voorkeur heeft? De toekomstbeelden zijn niet om uit te kiezen, maar om het juiste gesprek te voeren. Vanuit mijn portefeuille richt ik mij op duurzaam wonen en energietransitie.
Vindt u ook dat we met de natuurlijke proeftuin het goud nu al in handen hebben? De natuurlijke proeftuin wordt in meerdere reacties positief genoemd. Tegelijk blijft het een zoektocht naar een perspectief waar alle opgaven die we belangrijk vinden een plek krijgen.
Veluwe flank: wat is er straks aantrekkelijker ivm recreatie in Lunteren? De westkant van de Veluwe krijgt in dit toekomstbeeld meer aandacht. Door hier sterker te focussen op een recreatief profiel kan de toegankelijkheid verbeteren, en de versnippering verminderen. Er ontstaan in dit toekomstbeeld voor de hele Veluwse Flank kansen voor dagrecreatie, verbetering van de bereikbaarheid en toegankelijkheid en versterking van de voorzieningen in de kern Lunteren door het grotere aantal recreanten.
Waarom niet bij elk scenario inzetten op vergroening en natuur? In de drie toekomstverkenningen hebben we bewust ervoor gekozen om verschillen naar voren te laten komen, o.a. door niet overal in te zetten op vergroening en natuur. Hierdoor wordt het gesprek over de toekomst en wat we daar belangrijk in vinden scherper.
Waarom nieuwe werkgebieden? Die zijn er toch meer dan genoeg? Werkgebieden geven ruimte aan bedrijven en bedrijven zorgen voor werkgelegenheid in Ede. De ruimte op bestaande werkgebieden in Ede wordt benut, er is niet veel leegstand en er is veelal veel belangstelling voor nieuwe kavels/locaties. De vraag naar werkgebieden bestaat voor een deel uit letterlijke uitbreiding (nieuwe en/of groeiende bedrijven) en voor een deel uit vervanging (daar waar bestaande ruimte niet meer geschikt is voor het gebruik, bijvoorbeeld door ouderdom, waardoor op die locatie mogelijkheden ontstaan voor nieuw gebruik). Er zal dan ook altijd een vraag naar nieuwe werkgebieden blijven bestaan, al zal de omvang van die vraag afhangen van keuzes die worden gemaakt over ambities en groei. Sommige gemeenten kiezen ervoor veel logistieke bedrijven aan te trekken (met veel ruimtebeslag): dat is een keuze die bijvoorbeeld Ede niet heeft gemaakt. Groei van het areaal werkgebieden hangt ook samen met groei in aantallen inwoners: als je als gemeente groeit, wil je graag ook werkgelegenheid kunnen bieden aan de mensen die er wonen. Dat gaat over aantallen banen, maar ook over variatie daarin (voor diverse opleidingsniveaus).

Overig

Is er al duidelijk wat er met het afvalwater van de Enka gaat gebeuren? In de Rijn laten lopen kan de bedoeling niet zijn. Momenteel is er een rechtzaak over de aanpak van het verontreinigd Enka grondwater. Na de uitspraak is duidelijk hoe de aanpak verder gaat.
Ede doet veel tegen roken. Wat doet Ede tegen drinken? Er is individuele hulpverlening beschikbaar voor mensen met (beginnend) problematisch middelengebruik. Maar we doen ook veel verschillende dingen om problematisch alcoholgebruik juist te voorkomen: Zo worden er Ede-breed voorlichtingen georganiseerd samen met het onderwijs en ingezet in op deskundigheidsbevordering bij leerkrachten en ouders. We ondersteunen professionals zoals hulpverleners, huisartsen en jongerenwerkers zodat zij middelengebruik kunnen signaleren en bespreken. In de buitendorpen is er extra aandacht voor alcohol- en drugspreventie; deze is met name gericht op jongeren en hun ouders, het onderwijs en de zogenoemde ‘keten’. Na heropening van de horeca organiseren we ouderavonden in het kader van het project ‘Veilig Uitgaan’.We buigen ons ook over vragen als: Waar vinden we dat je alcohol mag kunnen kopen? En aan wie wordt dat verkocht? Ook aan jonge kinderen? Hoe willen we dat bij evenementen?
Wat is uw mening ivm het maken van regels versus zelfregulering ivm duurzaam heid en kwaliteit van de omgeving? Kwalitatieve aspecten van de leefomgeving zoals duurzaamheid en de kwaliteit van de leefomgeving worden veelal door de overheid gereguleerd. Omdat deze aspecten in onze maatschappij geen directe financiële waarde wordt toegekend, leidt zelfregulering niet automatisch tot het gewenste resultaat: het behouden of vergroten van natuurlijke en ruimtelijke kwaliteit als algemeen belang kan het dan afleggen tegen individuele belangen. Anderzijds moet bij het stellen van (nieuwe) regels afgewogen of de toegenomen regeldruk in verhouding staat tot de ingreep en het gewenste effect. In de gemeente Ede zetten we daarom naast regelgeving ook andere instrumenten in om onze beleidsdoelen te bereiken. Met subsidie (financieel of in natura), kennisoverdracht en het ondersteunen van bewonersinitatieven wordt naast het directe beleidsdoel ook bijgedragen aan bewustwording van deze vaak niet direct zichtbare waarden.
Kiezen we voor welvaart of welzijn? In de uitzending heeft wethouder Van der Schans - gesteld voor deze twee mogelijkheden - gekozen voor welzijn.
Jannemarie: denkt u dat er vanuit het Rijk meer sturing naar gemeenten nodig is op het gebied van de fysieke leefomgeving om de vaak tegenstrijdige thema’s als woningbouw, milieu en klimaat te kunnen implementeren in de Omgevingsvisie? Het handelen van het Rijk is primair erop gericht dat gemeenten en regio's zelf tot afweging en keuzen komen. Niet kiezen leidt tot middelmaat. Vooralsnog ligt het volgens mevrouw de Jonge niet in de rede dat het Rijk gaat ingrijpen.
Stad-Ede is gericht op industriële expansie. Hoe wordt met deze omgevingsvisie het karakter van de dorpen behouden en expansie (woningen en industrie) voorkomen)? Het klopt dat Ede-Stad flink blijft groeien. Ede-Stad is van een forse omvang. Dit leidt tot een hogere autonome groei en aantrekkingskracht. Daarnaast heeft Ede-Stad een regiofunctie voor de dorpen op het gebied van werkgelegenheid en voorzieningen. De omgevingsvisie moet de groeibehoefte en het behoud van karakter van de dorpen op een verantwoorde manier met elkaar verbinden.
Wethouder: wat vindt u van de resultaten uit de enquête? De enquete laat zien wat Edenaren belangrijk vinden. Het helpt het college en de gemeenteraad om tot een zorgvulidge afweging te komen.
Is de omgevingsvisie bedoeld voor de stad Ede of ook voor de dorpen? Ik heb tot nu toe weinig of niets gehoord over de dorpen. De Omgevingsvisie is bedoeld voor de hele gemeente. Zoals ook tijdens de uitzending bleek, gaat het zowel om buitengebied en dorpen als Ede-Stad.
Zorgt de gemeente voor ruimte voor het bouwen van scholen en grotere schoolpleinen? Het is belangrijk dat er voldoende ruimte is voor het onderwijs; zodat kinderen prettig naar school kunnen gaan en lekker kunnen spelen om een schoolplein. Hoeveel ruimte we daarvoor beschikbaar kunnen en willen stellen is het soort vraagstuk waar de omgevingsvisie over gaat. Er is in Ede ruimtegebrek, dat betekent dat we keuzes maken. Meer ruimte voor scholen, betekent minder ruimte voor iets anders.
Wanneer is het aantrekkelijk voor jongeren om te blijven wonen in Ede? Tijdens de uitzending gaven de aanwezige jongeren van de Jongerenraad aan dat ze vooral behoefte hebben aan uitgaansgelegenheden en beschikbaarheid van betaalbare woningen. Werkgelegenheid, voorzieningen, sociale contacten en bereikbaarheid zijn ook zaken die maken dat een plaats voor jonge mensen aantrekkelijk is om te blijven wonen.
Ede kapt voortdurend bomen voor woning- en wegenbouw. Wanneer kiezen we nu eens voor natuurbehoud in de stad? De vraag schetst mooi het continue dilemma bij ontwikkelingen in bestaande gebieden waarbij we vaak niet ontkomen aan het kappen van bestaande bomen. Dit proberen we altijd tot een minimum te beperken en wanneer toch gekapt moet worden zoeken we naar plekken voor compensatie. Vanuit de gemeente sturen we veel meer dan vroeger op behoud en inpassen van groen/bomen in projecten. In het onlangs vastgestelde Groenbeleid hebben we hiervoor ook beleidskaders opgenomen. Daarnaast is er sinds juni 2020 een Bomenfonds dat de mogelijkheid bied om bomen die niet fysiek gecompenseerd kunnen worden, financieel te compenseren via het bomenfonds. Hiermee willen niet verder inboeten op het areaal bomen. In projecten sturen we eerst op inpassen en herplant van bomen als dat niet mogelijk is komt het Bomenfonds pas in beeld.
Hoe waarborgt de gemeente haar identiteit, het erfgoed? Het landschap van Ede is gevarieerd en uniek: we hebben de Veluwe, de rand van de Veluwe en de Vallei. De overgang van hoog naar laag is van oudsher erg aantrekkelijk voor de mens om zich er te vestigen. De rest was te nat - de Vallei - of te ‘wild en byster’- de Veluwe. Later zijn we ook de lagere, ontgonnen delen van de Vallei gaan wonen en werken. Nog steeds is de geschiedenis van Ede herkenbaar in het landschap, in de kernen op de flank en de kernen in de Vallei. Elke kern heeft zijn eigen specifieke kwaliteiten en karakteristieken, een eigen relatie met het landschap en de omgeving. In de erfgoednota, structuurvisies en bestemmingsplannen is opgenomen dat we deze identiteit en ons erfgoed waardevol vinden. Ook in de omgevingsvisie en de omgevingsplannen is dat een belangrijk uitgangspunt. Het betekent dat we nieuwe ontwikkelingen blijven toetsen we aan de cultuurhistorische waarden die zijn opgenomen in de omgevingsvisie en de omgevingsplannen.
Durft Ede autogebruik te ontmoedigen? Wat een ruimte nemen al die geparkeerde auto's in! Ede heeft nieuw parkeerbeleid in voorbereiding en dat gaat meer ruimte bieden voor slimme parkeer- en mobiliteitsoplossingen bij nieuwe ontwikkelingen. Zo wordt erop ingezet om parkeren zo veel mogelijk op eigen terrein op te lossen en autobezit te ontmoedigen door deelauto-concepten aan te bieden. Daarnaast worden de woonwijken steeds beter voor fietsers ontsloten om het fietsgebruik te stimuleren. Nieuwe ontwikkelingen moeten ook goed ontsloten worden per fiets en zijn bij voorkeur gelegen in de buurt van knooppunten voor openbaar vervoer.
Streekproductie en -producten stimuleren? Dat doen we volop via diverse projecten rondom korte ketens, soms vanuit Ede zelf, maar meestal via samenwerkingen in de regio. Bijvoorbeeld: PuurDichtbij, UitVeluwe, Boerenhart, Eerlijk eten uit de streek.
Vergroening van het stedelijk gebied is vanwege de klimaatverandering essentieel. Wat doet de gemeente daar nu aan? Het klopt dat vergroening van het stedelijk gebied een belangrijke bijdrage levert aan het vasthouden en bergen van regenwater en het tegengaan van hittestress door verdamping en schaduwwerking. In ons beleid hebben we uitgangspunten vastgelegd over de wijze waarop we met ons groen en het regenwater om willen gaan om te komen tot een klimaatrobuuste leefomgeving (Programmaplan klimaatadaptatie, groenbeleid, gemeentelijk rioleringsplan). In onze projecten zie je dit in de praktijk al terug. Bij vervanging van riolering brengen we het regenwater niet langer naar de zuivering maar koppelen het af en laten het in de bodem infiltreren, bij ruimtelijke ingrepen proberen we overtollige verharding te voorkomen of plaatsen we bomen voor extra verkoeling (bijvoorbeeld in de grotestraat in het centrum Ede) en we zijn daarnaast actief met Steenbreek Ede om ook inwoners mogelijkheden te bieden om de eigen tuin te vergroenen. Dit doen we in combinatie met behoud en versterking van biodiversiteit. Kijk voor aanvullende informatie ook op www.ede-natuurlijk.nl