Omgaan met gevonden explosieven

In de Tweede Wereldoorlog is hevig gevochten in en rond Ede. De bodem bevat daardoor nog bommen en granaten uit die tijd, die soms pas bij graafwerk worden gevonden. De gemeente Ede heeft een beleidsdocument en kaart vastgesteld over hoe om te gaan met de mogelijke aanwezigheid van explosieven bij (graaf)werkzaamheden. In het beleidsdocument ‘Omgang Conventionele Explosieven (CE)’ kunnen inwoners, aannemers en andere belanghebbenden lezen wat ze moeten doen als ze een Niet Gesprongen Explosief (NGE) aantreffen en welke taken en verantwoordelijkheden ze hebben bij graafwerkzaamheden in verdachte gebieden.

Beleid

De gemeente Ede kiest voor een redelijk en proportioneel beleid voor het opsporen van CE. Belangrijkste uitgangspunten voor het beleid zijn:

  • Redelijke, maatschappelijk verantwoorde en proportionele omgang/beleid. Redelijk betekent onder andere op basis van realistische inschattingen van risico’s. Ook betekent dit dat erkend wordt dat risico’s nooit tot nul terug te brengen zijn en er per definitie een ‘restrisico’ bestaat. Proportioneel betekent dat de kosten van het beleid in verhouding moeten staan tot de opbrengsten.
  • De gemeente Ede hanteert een passief CE beleid. Dit houdt in dat er niet actief naar CE wordt gezocht. Er wordt pas opgespoord als de CE een aantoonbaar risico vormen bijvoorbeeld bij bouwactiviteiten of andere grondwerkzaamheden. De gemeente Ede hanteert hierbij het motto: “Wat er ligt, ligt er goed”.

Bodembelastingkaart

Onderdeel van het beleid is de CE-bodembelastingkaart. De kaart geeft gebieden aan waar mogelijk CE in de bodem liggen. Hierbij hoeft u niet meteen te denken aan grote explosieven. Het gaat met name om (lege) granaten of kleine munitie. De kans op een fikse vliegtuigbom zoals soms wordt aangetroffen is klein.

Woont u in een gebied dat verdacht is dan is er niets aan de hand zolang u geen grote grondwerkzaamheden verricht. U kunt gerust tuinieren. Wilt u in zo’n gebied bijvoorbeeld een diepere vijver aanleggen of een aanbouw plaatsen, dan is het verstandig om even contact op te nemen met de gemeente en uw aannemer of uitvoerder van de kaart op de hoogte te stellen.

Vragen en antwoorden

Show all / Hide all

1. Wat zijn Conventionele Explosieven (CE)?

Conventionele explosieven stammen nog uit de Tweede Wereldoorlog. Te denken valt aan lege hulzen, munitie, granaten, afwerpmunitie en dergelijke.

2. Waarom is er een CE-bodembelastingkaart voor Ede gemaakt?

In de gemeente Ede wordt veel gebouwd en gegraven. Iedereen die grond gaat bewerken is verplicht om zijn werknemers een veilige werkplek te geven. Deze verplichting geldt voor de opdrachtgever en de aannemer die dit gaat uitvoeren. Dit is vastgelegd in het Arbeidsomstandighedenbesluit. Een gemeente heeft de taak om de inwoners en opdrachtnemers te informeren waar mogelijk CE liggen. De kaart biedt inzicht waar sprake is van een verdacht gebied.

3. Hoe is de kaart tot stand gekomen?

De gemeente heeft een gespecialiseerd onderzoeksbedrijf gevraagd om een (historisch) vooronderzoek uit te voeren. Het doel van dit vooronderzoek is het verzamelen van historisch bronnenmateriaal en het analyseren van deze gegevens. Het eindproduct van dit vooronderzoek is een bodembelastingkaart, waarop de grenzen van mogelijke gebieden zijn aangegeven. Het verzamelde historische bronnenmateriaal bestaat onder andere uit literatuur, archiefstukken, luchtverkenning foto’s uit de Tweede Wereldoorlog, militaire dagrapporten, getuigenverklaringen en rapporten van eerder uitgevoerde explosieven opsporingswerkzaamheden.

4. Wat zie ik op de ‘Bodembelastingkaart Conventionele Explosieven’?

U ziet op de kaart een plattegrond van de gemeente Ede met een tweedimensionale afbakening van de “verdachte” gebieden, naar de situatie ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Onverdacht houdt niet in dat er in het betreffende gebied geen CE achtergebleven kan zijn, maar dat dit niet kan worden aangetoond aan de hand van historisch feitenmateriaal.

5. Is het mogelijk dat er in de bodem bij of onder mijn huis of bedrijf ook een CE aanwezig is, ook al is dit geen verdacht gebied?

Als uw grond niet op de kaart is aangegeven als verdacht gebied, is het hoogst onwaarschijnlijk dat er CE liggen.

6. Wat moet ik doen als ik in een verdacht gebied woon?

Zolang u geen grondwerkzaamheden verricht, hoeft u niets te doen. Explosieven die in de bodem liggen en niet aangeraakt worden, leveren in principe geen gevaar op. U kunt gerust tuinieren.

7. Wat wordt verstaan onder grondwerkzaamheden?

We praten over grondwerkzaamheden als u bijvoorbeeld gaat graven in de grond voor de aanleg van een diepere vijver of voor het plaatsen van een aanbouw aan uw woning of bedrijf. Tuinieren wordt niet onder grondwerkzaamheden verstaan.

8. Wat moet ik doen als ik in een verdacht gebied zit en grondwerkzaamheden wil verrichten?

Tot en met 30 centimeter diep kunt u alles doen. Ook graafwerkzaamheden die zich beperken tot het graven in een naoorlogse ophoog laag kunt u gewoon uitvoeren. Als u dieper de grond in wilt en echt grondwerkzaamheden gaat verrichten, is het verstandig om eerst de risicokaart te raadplegen. U kijkt of u in een verdacht gebied zit. Zit u in een verdacht gebied, dan is het verstandig om contact op te nemen met de gemeente en uw uitvoerder of aannemer op de hoogte te stellen.

9. Wat moet ik doen als ik een CE aantref?

Er is geen wettelijke verplichting om een handleiding op te stellen wat te doen bij het aantreffen van een NGE. De gemeente adviseert op onderstaande manier te handelen:

  • Stop het werk, stop graven of roeren in de grond
  • Houdt afstand en houdt anderen op afstand
  • Bel de politie (0900-8844)
  • Wacht op nadere instructies van de politie en volg deze op
  • Indien nodig belt de politie de EODD (explosieven opsporingsdienst).