Nieuwe bestemming historische ziekenbarakken

In 1907 liet het Ministerie van Oorlog twee ziekenbarakken bouwen op het kazerneterrein Ede-West (gebouwd in 1904). Hier werden patiënten verzorgd die moeilijk te vervoeren waren of besmettelijk ziek waren. De barakken zijn meer dan honderd jaar oud en laten de lange militaire geschiedenis van Ede zien. Daarom zijn ze in 2018 aangewezen als gemeentelijk monument. 

De ziekenbarakken stonden bij de Van Heutzlaan. Daar is nu een appartementencomplex gebouwd. Voor het parkeren en groen was ruimte nodig, daarom konden de barakken niet blijven staan. De barakken waren in slechte staat en zijn voorzichtig uit elkaar gehaald en opgeslagen. Het plan is om ze op te knappen en weer op te bouwen op een locatie op de kazerneterreinen. 

De restauratie en herbestemming wordt verzorgd door BOEi, een organisatie die zich inzet voor het behoud en herbestemmen van erfgoed. BOEi is sinds eind 2021 eigenaar van de barakken en heeft met het Platform Militaire Historie Ede (PMHE) afspraken gemaakt over de invulling en het gebruik van de barakken. 

Het Platform Militaire Historie Ede (PMHE) beheert het museum ‘De Smederij’ op het kazerneterrein Maurits Noord en wil de barakken graag gebruiken. Het idee is:

• Platform Militaire Historie Ede gebruikt een deel als uitbreiding van het museum.
• Een deel is voor ontmoetingen van veteranen met PTSS.
• Een deel is voor opslag van (tuin)materialen en bijeenkomsten. Ook de wijk kan deze ruimte gebruiken.

In 2021 zijn mogelijke locaties voor het plaatsen van de ziekenbarakken onderzocht. Bij het kiezen van de beste plek werd gekeken naar:

• Is er genoeg ruimte voor de barakken?
• Ligt de locatie dichtbij het militaire museum ‘De Smederij’?
• Wie is eigenaar van de grond?
• Past de locatie in het landschap en heeft het historische waarde?

Op basis van dit onderzoek is gekozen voor de locatie Verbindelaarsweg, tegenover De Smederij. De locatie heeft genoeg ruimte en ligt dicht bij het museum. Een gedeelte van de barakken kan door de buurt gebruikt worden voor de opslag van (tuin)materialen en voor buurtbijeenkomsten. Daarmee krijgt de locatie extra waarde voor de wijk.

• In 2021 onderzocht de gemeente samen met partners zes mogelijke locaties. Alleen de locatie aan de Verbindelaarsweg tegenover De Smederij bleek geschikt.
• Het buurtcomité hield in 2021 een enquête. Er kwamen 40 reacties, maar die gaven geen duidelijk beeld.
• Sommige bewoners kwamen met alternatieve locaties. Die zijn in 2021 onderzocht, maar voldeden niet aan de eisen.
• In mei 2025 organiseerde BOEi een bewonersbijeenkomst waarbij het plan en de locatie gepresenteerd werden. Daar gaven sommige omwonenden aan grote problemen te hebben met de locatie en hun betrokkenheid bij het proces. Zij wilden graag meedenken over de plek van de barakken. De gemeente, BOEi en het Platform wilden vooral gezamenlijk met omwonenden kijken naar hoe de barakken goed in de omgeving konden passen. Door de inhoud en de toon van de bijeenkomst, heeft de wethouder twee extra bijeenkomsten met de omwonenden georganiseerd in juli en oktober 2025.

Het plan was om de gemeenteraad in een vroege fase verder te informeren en een uitspraak te laten doen over het plan en de reacties. Daarna zou BOEi de omgevingsvergunning indienen.

Na intern overleg besloten we dat we de definitieve vergunningaanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) in één keer aan de gemeenteraad voorleggen. Een BOPA is een vergunning om af te wijken van de regels in het Omgevingsplan. Die hebben we nodig om de twee ziekenbarakken te verplaatsen. Daarbij worden ook de motivering, de ontvangen reacties en de beantwoording daarvan meegenomen. Zo kan de gemeenteraad alle onderdelen van het plan en het proces tegelijk beoordelen.

Zo werkt het

BOEi dient binnenkort de formele aanvraag in voor een omgevingsvergunning (BOPA). Het college moet een BOPA afgeven voor de verplaatsing van de twee ziekenbarakken. Daarbij wordt de gemeenteraad gevraagd om een positief bindend advies te geven.

Om een goede afweging te kunnen maken, worden de reacties uit de omgeving en van direct omwonenden toegevoegd aan het raadsvoorstel.

Planning

Het voorstel voor het bindend advies wordt begin februari besproken door het college van burgemeester en wethouders. Daarna gaan de stukken naar de gemeenteraad. De verwachting is dat de gemeenteraad het voorstel eind februari bespreekt. Een paar weken later neemt de gemeenteraad een besluit.

Via het raadsinformatiesysteem(Verwijst naar een externe website) kunt u de stukken vinden en de vergaderingen live volgen. Na publicatie van de vergunning kunnen omwonenden bezwaar maken. Daarna is eventueel ook beroep mogelijk.