Gezichten van verzetsstrijders

Abraham werd geboren op 16 april 1916 in Sloten. Hij was student en studeerde rechtswetenschappen in Heiloo. Na de inval van de Duitsers vluchtte Abraham naar Engeland. Daar volgde hij een opleiding tot geheim agent.

In november 1944 hielp hij tijdens Operatie Pegasus 2 Britse parachutisten in het geheim te ontsnappen. Helaas mislukte deze missie voor het grootste deel. Veel militairen en verzetsstrijders werden opgepakt. In december 1944 werd Abraham ontdekt en door de Duitsers gevangengenomen. 

Op 8 maart 1945 werd hij geëxecuteerd als wraak voor een aanslag op een Duitse SS-officier. Hij was 28 jaar toen hij stierf.

Simon is geboren op 22 september 1919 in Ede. Hij was kantoorbediende en oprichter van voetbalclub DTS’35. Simon was het grootste deel van de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam samen met zijn broer Maarten. Hun zus was getrouwd met een verzetsman. Hij vertelde dat het verzet in Ede hulp nodig had. Britse parachutisten waren namelijk in Arnhem achtergebleven. Het verzet zou hen naar bevrijd gebied brengen.

Op 9 oktober 1944 sloten Simon en zijn broer Maarten zich aan bij een groep. Zij wilden een aantal militairen door de Duitse linies smokkelen naar bevrijd gebied. Maar de poging mislukte. Simon en drie militairen werden opgepakt. Maarten ontsnapte.

Simon werd gevangengenomen. Op 10 oktober 1944 werd hij geëxecuteerd. Hij was 25 jaar toen hij stierf.

Gerrit is geboren op 8 februari 1883 in Barneveld. Gerrit werkte als pakhuisknecht bij de Boerenbond in Lunteren. Hij was tijdens de oorlog betrokken bij het verzet in Lunteren. Gerrit had een moestuin met een schuurtje. Het schuurtje was een opslagplek voor wapens en andere verboden spullen. In de nacht van 8 op 9 maart 1945 was een tweede wapendropping, maar deze mislukte.

Veel mannen werden opgepakt en met geweld ondervraagd in de Wormshoef in Lunteren. Dat was het regionale hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst. Gerrits naam werd als enige verraden. Daarna werd hij thuis gearresteerd en overgebracht naar Kamp Amersfoort.

Op 20 maart 1945 werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort. Met als reden: wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 62 jaar toen hij stierf.

Steven is geboren op 17 juli 1897 in Ede. Hij werkte op zijn eigen boerderij in De Klomp. Steven woonde in De Klomp en hielp tijdens de oorlog het verzet. Zijn boerderij was een geheime plek waar berichten werden doorgegeven. Ook kwamen hier verzetsmensen samen.

Het was gevaarlijk, maar hij bleef helpen. Op 15 november 1944 vonden de Duitsers in Putten belangrijke papieren over het verzet. Een paar dagen later (18 november) vielen Duitse soldaten Stevens boerderij binnen. De Duitsers arresteerden Steven, zijn vrouw, een Joodse onderduiker en twee vrouwelijke koeriersters. Ze werden meegenomen naar Apeldoorn en met geweld ondervraagd. Daarna brachten de Duitsers Steven naar het Duitse concentratiekamp Neuengamme.

Op 14 april 1945 overleef Steven in het kamp. Hij was 47 jaar toen hij stierf.

Marinus is geboren op 10 september 1922 in Ede. Hij werkte als bosarbeider en beheerde een landgoed. Hij kende de Ginkelse Heide heel goed. Zijn vader werd gevraagd om Britse parachutisten te helpen ontsnappen tijdens Pegasus 2. Marinus bood zichzelf aan in de plaats van zijn vader. Hij kreeg een Brits uniform en een valse naam.

De missie mislukte en Marinus moest zich verstoppen in een Duitse bomkrater. Daar werd hij ontdekt door de Duitsers. Omdat hij slecht Engels sprak, werd hij als verzetsstrijder gezien en gevangengenomen.

Op 8 maart 1945 werd hij geëxecuteerd als wraak voor een aanslag op een Duitse SS-officier. Hij was 22 jaar toen hij stierf.

Lammert is geboren op 6 september 1892 in Ede. Hij werkte als spoorwegarbeider bij de NS. Lammert was tijdens de oorlog lid van de knokploeg van leraar Egbert Veen in Ede. Hij hielp ook verzetsleden onderduiken in zijn woning. 

In januari 1944 plande de knokploeg een aanslag op een Nederlandse politieagent die nauw samenwerkte met de Duitsers. De aanslag mislukte en twee leden van de groep werden gevangengenomen. Eén van hen ontsnapte, maar de ander werd meegenomen en zwaar verhoord. Tijdens deze ondervraging gaf hij de namen van Egbert en Lammert door. Lammert werd gearresteerd en op transport gezet naar het Duitse concentratiekamp Sachsenhausen.

Daar overleed hij op 11 januari 1945. Hij was 52 jaar toen hij stierf.

Hendrik is geboren op 22 oktober 1902 in Ede. Hij was eigenaar van een eigen schildersbedrijf in zijn geboortestad. Hendrik was in de oorlog fel anti-Duits en actief in het verzet. Hij en zijn vrouw Maria boden plek aan onderduikers en verspreidden illegale lectuur. Hij sloot zich aan bij de gewapende knokploeg (KP) in Ede. 

In januari 1944 mislukte een aanslag op een Opperwachtmeester van de Marechaussee. Hij stond bekend om het opsporen en aanhouden van verzetsmensen. Dit leidde tot arrestatie van meerdere verzetsmensen, onder wie Hendrik. Hij werd overgebracht naar Arnhem en kwam via Kamp Amersfoort uiteindelijk in Kamp Vught terecht.

Op 4 september 1944 werd hij geëxecuteerd in het bos vlak naast het kamp. Hij was 41 jaar toen hij stierf.

Hendrik is geboren op 12 maart 1916 in Maarssen. Hij was boekdrukker in Wageningen en was communist. Ook was hij lid van de Communistische Partij van Nederland (CPN). Door zijn werk als boekdrukker raakte Hendrik betrokken bij het verzet. Hij drukte en verspreidde de verzetskrant ‘De Waarheid’.

Samen met zijn vrouw hielp hij een Joods gemeenteraadslid uit Amsterdam onder te duiken bij hen thuis. De Duitse Sicherheitsdienst arresteerde Hendrik op 26 augustus 1942 en ondervroeg hem voor lange tijd. Daarna werd hij overgebracht naar de strafgevangenis in Utrecht en uiteindelijk naar Kamp Amersfoort.

Daar overleed hij op 18 december 1942. Hij was 26 jaar toen hij stierf.

Adriaan is geboren op 7 april 1920 in Zeist. Hij studeerde aan de Universiteit van Leiden. Adriaan was tijdens de oorlog lid van de Lokale Knokploeg (KP) in Ede. In januari 1944 liet hij bij de kapper zijn pistool aan een bediende zien. Een Edese NSB’er kwam hier achter en verraadde Adriaan aan de Duitse Sicherheitsdienst.

Op 19 januari 1944 werd hij gearresteerd in het huis van Hendrik Brouwer. Hendrik hielp samen met zijn vrouw onderduikers en verzetsmensen. Adriaan werd naar het Duitse concentratiekamp Sachsenhausen gebracht en later overgeplaatst naar concentratiekamp Buchenwald.

Daar overleed hij op 28 januari 1945. Hij was 24 jaar toen hij stierf.

Lambertus is geboren op 21 juli 1917 in Bennekom. Hij zat bij de Korps Politietroepen (nu bekend als de Marechaussee). Bart en zijn collega’s werden in mei 1942 door de Duitsers opgepakt omdat ze het Wilhelmus zongen. Hij werd gedwongen om achttien maanden in Duitsland te werken. 

Tijdens zijn verlof in september 1943 besloot hij onder te duiken en ging toen in het verzet. In het begin was hij niet voorzichtig waardoor hij werd opgepakt. Gelukkig wist hij te ontsnappen. Daarna moest hij extra voorzichtig zijn. Hij trok zijn twee voortanden om minder op te vallen. In de nacht van 2 maart 1945 vond er een wapendropping plaats in de buurt van Ede. De tweede wapendropping op 8 maart had dramatische gevolgen: Bart werd gearresteerd.

Op 20 maart werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort als wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 27 jaar toen hij stierf.

Cornelis is geboren op 19 november 1921 in Hoensbroek. Hij was mijnwerker en later kolenhandelaar in Ede. Cornelis was tijdens de oorlog lid van verzetsgroep van Menno de Nooij. Hij was actief als klusjesman en koerier. 

In de nacht van 2 maart 1945 vond er een wapendropping plaats in de buurt van Ede. De tweede poging had dramatische gevolgen. Cornelis probeerde na de dropping weg te fietsen. Maar hij werd omsingeld door Duitse soldaten en opgepakt. Ook een grote groep andere verzetsstrijders werd opgepakt. Na gewelddadige verhoren in de Wormshoef werd hij overgebracht naar Kamp Amersfoort.

Op 20 maart werd hij geëxecuteerd in een berm bij Loosdrecht als wraak voor het doodschieten van een Duitse onderofficier. Hij was 23 jaar toen hij stierf.

Pieter is geboren op 9 augustus 1908 in Arnhem. Hij was schildersknecht in Arnhem. Pieter was tijdens de oorlog lid van verzetsgroep De Vries in Ede. 

Op 2 maart 1945 hielp hij bij een wapendropping. Hij moest in de nacht van 8 op 9 maart de wacht houden. Dit deed hij samen met Derk van Gestel, Rijk Tigelaar, Cornelis Verduijn en Rinus Pol. Ze wilden weten of de Duitsers na de eerste wapendropping onraad roken. Toen werd besloten dat er die nacht opnieuw wapens zouden worden gedropt. Hierdoor raakten deze vijf verzetsmannen betrokken bij de tweede dropping binnen een week. De dropping had dramatische gevolgen: Pieter werd gearresteerd.

Op 20 maart 1945 werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort als wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 36 jaar toen hij stierf.

Derk is geboren op 8 september 1899 in Ede. Hij was fabrieksarbeider en vader van twee zonen. Derk was tijdens de oorlog lid van verzetsgroep De Vries in Ede. Hij moest vanuit een graanschuur in de gaten houden of de Duitsers wisten van de eerste wapendropping op 2 maart 1945. Samen met Pieter de Geest, Rijk Tigelaar, Cornelis Verduijn en Rinus Pol moest hij in de nacht van 8 op 9 maart de wacht houden.

Die nacht zouden opnieuw wapens worden gedropt. Hierdoor raakten deze vijf verzetsmannen betrokken bij de tweede dropping binnen een week. Helaas had deze dropping dramatische gevolgen en werd Derk gearresteerd.

Op 20 maart 1945 werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort als wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 45 jaar toen hij stierf.

Arie is geboren op 22 juli 1920 in Ede. Hij was een student werktuigbouwkunde in Eindhoven. Arie was tijdens de oorlog betrokken bij de verspreiding van de illegale verzetskrant Trouw. 

Op 1 oktober 1944 werd hij in Putten gearresteerd en gedeporteerd naar concentratiekamp Neuengamme in Duitsland. Een maand later werd in Ladelund (dicht bij de Deense grens) een buitenkamp geopend. Tweeduizend gevangenen werden onder ellendige omstandigheden ingezet als dwangarbeiders. In anderhalve maand tijd stierven meer dan driehonderd gevangenen door ondervoeding, uitputting en mishandeling. 

Arie was een van hen. Hij was 24 jaar toen hij stierf.

Christiaan is geboren op 20 mei 1918 in Ede. Hij zat bij de infanterie in Ede. Christiaan zat in mei 1940 aan de oostgrens in het leger. Hij werd krijgsgevangen genomen. 

Na twee maanden gevangenschap in Polen werd hij vrijgelaten. Hij ging in dienst bij de Marechaussee. In juli 1943 weigerde hij mee te werken aan de arrestatie van Joodse inwoners en dook onder. Later sloot Christiaan zich aan bij een knokploeg die werkte vanuit de Biesbosch. Op 23 september 1944 raakte zijn groep in een vuurgevecht met Duitse soldaten bij Werkendam.

Toen hij probeerde terug te schieten, werkte zijn pistool niet en werd hij neergeschoten. Hij was 26 jaar toen hij stierf.

Frederik is geboren op 18 februari 1880 in Amsterdam. Hij was kolonel buiten dienst. Frederik was tijdens de oorlog actief in het verzet.

In mei 1942 werd hij als oud-beroepsmilitair opgeroepen om te werken in een Duits werkkamp. Door ziekte keerde hij na een maand terug naar huis waar hij direct door ging met zijn verzetsactiviteiten. In 1942 werd hij gearresteerd en gevangengezet in meerdere Nederlandse kampen en gevangenissen. In oktober 1943 werd hij naar concentratiekamp Natzweiler in Frankrijk gebracht. Hij was zwak en kon niet snel genoeg lopen. Hij werd door de Duitsers van een hoge betonnen trap geschopt.

Twee weken later overleed hij aan zijn verwondingen. Hij was 63 jaar toen hij stierf.

Johannes (Jo) is geboren op 11 januari 1919 in Ede. Hij was kantoorbediende en woonde in Meulunteren. Jo was lid van het verzet in Lunteren. 

Hij hielp Britse soldaten tijdens Operatie Pegasus 1. Dit is een missie waarbij soldaten na de Slag bij Arnhem door de Duitse linies glipten en de Rijn overstaken. Jo was ook contactpersoon voor de illegale verzetskrant De Eendracht. In de nacht van 2 maart 1945 werden wapens gedropt in de buurt van Ede.

Een tweede poging liep niet goed af. Een paar leden van zijn verzetsgroep werden opgepakt. Jo ging uitzoeken wat er was gebeurd. Hij werd door achtergebleven Duitsers gevonden en gearresteerd. De kans is groot dat hij naar Kamp Amersfoort is gebracht.

Op 20 maart 1945 werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort als wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 26 jaar toen hij stierf.

Emile is geboren op 18 maart 1921 in Gamboeng. Hij was een student en studeerde aan de Technische Hogeschool in Delft. Emile werd geboren op een theeplantage in Nederlands-Indië. In 1933 verhuisde hij naar het landgoed Wekeromse Zand in Nederland.

Na de Slag bij Arnhem in september 1944 bleven veel geallieerde soldaten achter in de regio. Emile en zijn broer Hans besloten deze soldaten te helpen ontsnappen naar bevrijd gebied. Ze werden beiden gids tijdens Operatie Pegasus 2 op 18 november. Helaas mislukte de missie en raakte Emile zwaargewond.

Op 24 november 1944 overleed hij aan zijn wonden. Zijn broer Hans lukte het wel om veilig thuis te komen. Emile was 23 jaar toen hij stierf.

Leonard is geboren op 24 maart 1919 in Sint-Gillis (België). Hij had een kleine fietswerkplaats en woonde in De Glind. Leonard, beter bekend als Gerard, werd geboren in België en verhuisde toen hij vier was naar De Glind.

In 1939 werd hij opgeroepen voor dienstplicht in België. Hij werd krijgsgevangene toen het land zich overgaf aan de Duitse bezetting. Na zijn vrijlating keerde Gerard terug naar Nederland en hielp hij ondergedoken Joden. Door zijn Belgische accent kreeg hij de bijnaam ‘Kees de Belg’. In 1943 dook hij zelf onder en sloot zich aan bij het verzet. Hij hielp bij Operatie Pegasus 1 en 2 en bij de wapendroppingen in maart 1945. Na de ongelukkige tweede dropping wist hij te ontsnappen. Per toeval werd hij op 7 april in Ede opgepakt.

Een week later werd zijn lichaam gevonden in een eenmansgraf. Gerard was geëxecuteerd. Hij was 26 jaar toen hij stierf.

Maarten is geboren op 7 oktober 1919 in Katwijk. Hij was vertegenwoordiger bij een chemisch bedrijf. Maarten vocht in mei 1940 tegen de Duitse invasie.

Na de overgave van Nederland werd hij even gevangengenomen, maar al snel vrijgelaten. In 1944 sloot Maarten zich aan bij het verzet. Kort daarna vond Operatie Market Garden plaats. Maarten verzamelde informatie over Duitse soldaten. Na de Slag om Arnhem werd hij leider van een verzetsgroep. In de nacht van 2 maart 1945 vond er een wapendropping plaats in de buurt van Ede. Maarten werd gearresteerd tijdens de wapendropping op 8 maart.

Op 20 maart werd hij geëxecuteerd in een berm bij Loosdrecht als wraak voor het doodschieten van een Duitse onderofficier. Hij was 25 jaar toen hij stierf.

Jan is geboren op 25 januari 1919 in Wageningen. Hij was tuinman in zijn geboortestad. Jan woonde tijdens de oorlog ook in Wageningen.

In 1944 sloot hij zich aan bij de verzetsgroep Bennekom. De verzetsgroep maakte ook deel uit van de Binnenlandse Strijdkrachten. Bart van Elst had de leiding over deze groep. Jan was betrokken bij de wapendroppings begin maart 1945. Jan werd gearresteerd tijdens de tweede wapendropping op 8 maart. Na gewelddadige verhoren werd hij overgebracht naar Kamp Amersfoort.

Op 20 maart werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort als wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 26 jaar toen hij stierf.

Pieter is geboren op 31 december 1920 in Ede. Hij werkte als machinebankwerker. Pieter was tijdens de oorlog lid van de Knokploeg in Nijmegen en heel actief in het verzet.

Hij nam deel aan overvallen op distributiekantoren en bevrijdingsacties van verzetslieden. Hij werd opgepakt en naar een Duits concentratiekamp gestuurd, maar wist te ontsnappen. Begin 1945 dook hij bij zijn ouders onder in Laren. Tijdens de Hongerwinter zochten velen op het platteland naar voedsel. Het risico was om gecontroleerd te worden door de Landwacht. Op 21 februari 1945 werd Pieter samen met zijn vader gecontroleerd toen ze terugkwamen van een ‘hongertocht’ uit Hoorn. Zijn vader werd vrijgelaten, maar Pieter werd herkend als ontsnapte gevangene en ter dood veroordeeld.

Hij werd op 12 maart 1945 in Amsterdam geëxecuteerd. Hij was 24 jaar toen hij stierf.

Wim is geboren op 16 februari 1923 in Ede. Henk is geboren op 14 juli 1924 in Ede. Wim volgde een opleiding tot hoefsmid aan de Veterinaire Universiteit. Henk werkte als boekhouder bij een zuivelfabriek.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hielpen Wim en Henk het verzet met kleine klusjes, zoals het repareren van wapens.

In oktober 1944 waren ze gidsen tijdens missie Pegasus 1. Ze brachten parachutisten naar bevrijd gebied. Ook werkten ze als koeriers voor een Belgische geheim agent. Ze verzamelden informatie over Duitse troepen in de buurt van Ede. Omdat de Duitsers hen in de gaten kregen, moesten ze onderduiken. Tijdens een poging om naar bevrijd gebied te ontsnappen, komen ze eind januari 1945 om het leven.

Wim werd in juni 1945 gevonden in een bomkrater en Henk werd pas in juli 1946 gevonden in een grafheuvel. Wim werd 21 jaar oud en Henk werd 20 jaar oud.

Ferdinand is geboren op 29 mei 1926 in Ede. Hij was scholier en zat op de middelbare school. Ferdi was de zoon van Piet Rombout.

Ferdi raakte betrokken bij het verzet en deed in het begin vooral koerierswerk. Tijdens Operatie Pegasus 2 in november 1944 hielp hij als gids Britse soldaten ontsnappen. Helaas mislukte het grootste deel van de missie en werden veel mensen gevangengenomen. Ferdi kon ontsnappen en kwam veilig terug in Ede. In de nacht van 2 maart 1945 vond er een wapendropping plaats in de buurt van Ede. Ferdi werd gearresteerd tijdens de tweede wapendropping op 8 maart.

Op 20 maart 1945 werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort als wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 18 jaar toen hij stierf.

Piet is geboren op 3 mei 1901 in Renkum. Hij was een bouwtekenaar voor gemeente Ede en had vier kinderen. Piet begon al snel na de Duitse invasie met verzetsdaden. Hij maakte handtekeningen na voor verschillende documenten.

In september 1944 sloot Piet zich aan bij het verzet samen met zijn zoon Ferdinand. Piet werd gearresteerd tijdens de tweede wapendropping op 8 maart. Hij wist even te ontsnappen, maar werd de volgende dag weer gevangengenomen. Piet werd door de Duitsers ondervraagd en probeerde opnieuw te ontsnappen. Tijdens zijn vlucht schieten ze hem in zijn rug en hij raakt zwaargewond.

Een week na zijn arrestatie was hij nog steeds zwaargewond. Piet maakte toen een einde aan zijn leven in Kamp Amersfoort. Hij was 43 jaar toen hij stierf.

Folkert is geboren op 7 juni 1912 in Hillegersberg. Hij was leraar op een Christelijke basisschool. Folkert sloot zich tijdens de oorlog aan bij de verzetsgroep van Menno de Nooij.

Folkert werd gearresteerd tijdens de tweede wapendropping op 8 maart. Tijdens de ondervragingen werd hij zwaar mishandeld met stokslagen en moest hij 300 kniebuigingen maken. Daarna werd hij op transport gezet naar Kamp Amersfoort.

Op 20 maart 1945 werd hij geëxecuteerd in een berm bij Loosdrecht als wraak voor het doodschieten van een Duitse onderofficier. Hij was 32 jaar toen hij stierf.

Peter is geboren op 14 december 1919 in Bennekom. Hij werkte bij de Nederlandse Spoorwegen (NS) in Arnhem. Peter werkte ook tijdens de oorlog bij de NS. Hij hielp jonge mannen onderduiken om te voorkomen dat ze werden ingezet voor arbeid.

Na de arrestatie van twee vrienden werd hij verraden en opgejaagd door de Sicherheitsdienst. Na de spoorwegstaking van september 1944 dook hij onder en sloot zich aan bij het Bennekomse verzet. Hier werkte hij samen met Bart van Elst. Hij hielp Britse parachutisten en onderduikers aan onderdak en voedsel. Ook nam hij deel aan Operaties Pegasus 1 en 2. Daarnaast hielp hij bij beide wapendroppingen in maart 1945. Peter werd tijdens de tweede wapendropping gearresteerd.

Op 20 maart werd hij geëxecuteerd in een berm bij Loosdrecht als wraak voor het doodschieten van een Duitse onderofficier. Hij was 25 jaar toen hij stierf.

Jan Willem is geboren op 8 januari 1912 in Bergen op Zoom. Hij studeerde en werkte aan de Landbouwhogeschool Wageningen. Jan Willem en zijn vrouw Lot waren vanaf het begin van de oorlog betrokken bij het verzet. Samen hielpen ze onderduikers en verspreidden ze illegale bladen.

In april 1943 besloten de Duitse autoriteiten alle Nederlanders die in mei 1940 hadden gediend opnieuw krijgsgevangen te nemen. Om dit te voorkomen, probeerden Jan Willem en anderen op 7 mei 1943 een spoorlijn te saboteren.

De explosie vond te vroeg plaats waardoor Jan Willem om het leven kwam. De spoorlijn raakte helaas nauwelijks beschadigd. Hij was 31 jaar toen hij stierf.

Piet is geboren op 15 mei 1921 in Ede. Hij was kantoorbediende en zat bij de scouting in Ede. In 1943 kreeg Piet te horen dat hij in Duitsland moest gaan werken. Dat weigerde hij en daarom dook hij onder.

In de winter van 1943/1944 was het zo gevaarlijk dat hij maar net aan de Duitsers kon ontsnappen. Daarna hielp Piet verzetsgroepen opzetten in Enkhuizen en deed hij mee aan overvallen. Begin 1944 ging hij naar Amsterdam en sloot zich aan bij de verzetsgroep Groep Packard. Later ging hij naar Hengelo met een eigen radiozender. Maar op 26 november werd hij opgepakt omdat de Duitsers zijn zender hadden gevonden.

Op 8 maart 1945 werd hij geëxecuteerd als wraak voor een aanslag op een Duitse SS-officier. Hij was 23 jaar toen hij stierf.

Aart is geboren op 27 augustus 1915 in Ede. Hij was zoon van een landbouwer en had vier broers. Aart woonde met zijn vier broers op de boerderij van zijn vader. Hier zat leraar Adrianus Plaisier ondergedoken.

Via Adrianus raakte Aart betrokken bij de Ordedienst en later de Binnenlandse Strijdkrachten. Aart hielp onderduikers ontsnappen aan dwangarbeid. Op 1 oktober 1944 namen Aart en Adrianus twee Nederlandse SS’ers gevangen. Ze kregen opdracht hen te executeren. Aart twijfelde, maar besloot het toch te doen.

Op het moment dat hij schoot, weigerde zijn pistool.

Een van de SS’ers had nog een wapen bij zich en schoot Aart dood. Hij was 29 jaar toen hij stierf.

Elbertus is geboren op 31 mei 1919 in Ede. Hij was de zoon van een landbouwer en had vier broers.

Elbertus woonde met zijn vier broers op de boerderij van zijn vader. Hier zat leraar Adrianus Plaisier ondergedoken.

We denken dat Adrianus via Elbertus betrokken raakte bij het verzet. Hij hielp onderduikers. Op 8 april 1945 werden Adrianus Plaisier en zijn broers Jan, Elbertus en Martijn opgepakt door Duitse soldaten. Ze probeerden te ontsnappen en wisten zelfs twee bewakers te overmeesteren en dood te schieten. Maar Elbertus en Martijn werden opnieuw gevangengenomen.

Jan en Adrianus wisten te ontsnappen. Op 13 april 1945 werden broers Elbertus en Martijn geëxecuteerd in het bos van Bennekom. Hij was 25 jaar toen hij stierf.

Martijn is geboren op 6 maart 1924 in Ede. Hij was zoon van een landbouwer en had vier broers. Martijn woonde met zijn vier broers op de boerderij van zijn vader. Hier zat leraar Adrianus Plaisier ondergedoken.

We denken dat Martijn via Elbertus betrokken raakte bij het verzet. Hij hielp onderduikers. Op 8 april 1945 werden Adrianus, Martijn en zijn oudere broers Jan en Elbertus opgepakt door Duitse soldaten. Ze probeerden te ontsnappen en wisten zelfs twee bewakers te overmeesteren en dood te schieten. Maar Martijn en Elbertus werden opnieuw gevangengenomen. Jan en Adrianus wisten te ontsnappen.

Op 13 april 1945 werden broers Martijn en Elbertus geëxecuteerd in het bos van Bennekom. Hij was 21 jaar toen hij stierf.

Bram is geboren op 26 maart 1906 in Renkum. Hij was bankwerker en was vader van een dochter. Na de Duitse bezetting sloot Bram zich aan bij een verzetsgroep.

Na Operatie Market Garden in september 1944 hielp hij Britse parachutisten onderduiken. In november 1944 werd Bram gids bij Operatie Pegasus 2. Hij droeg een Brits uniform en gebruikte een valse naam. Deze missie mislukte en Bram en zijn groep moesten zich verstoppen in een Duitse bomkrater. Helaas werden ze daar gevonden door de Duitsers. Brams gebrekkige Engels verklapte hem en hij werd gezien als een verzetsstrijder en gevangengenomen.

Op 8 maart 1945 werd hij geëxecuteerd als wraak voor een aanslag op een Duitse SS-officier. Hij was 38 jaar toen hij stierf.

Ariën is geboren 16 november 1886 in Ede. Hij was boer met een eigen boerderij en vader van twee zoons.

Ariën opende tijdens de oorlog zijn boerderij voor het Edese verzet. Hier konden ze wapens verbergen en oefenen met schieten.

Zijn zoon Evert woonde in het huis ernaast. Hij bood in zijn boerderij onderdak aan het hoofdkwartier van de Binnenlandse Strijdkrachten. Toen de Duitsers het archief van een verzetsleider innamen, kwamen ze ook bij Ariën. Tijdens deze inval in november 1944 vonden ze een onderduiker en wapens. Ariën en zijn zoon Gijsbert probeerden te vluchten, maar werden neergeschoten.

Daarna werden ze naar het Duitse concentratiekamp Neuengamme gebracht. Hier overleden vader en zoon later. Hij was 58 jaar toen hij stierf.

Gijsbert is geboren op 18 mei 1924 in Ede. Hij was de zoon van boer Ariën in Ede. Gijsbert woonde tijdens de oorlog met zijn vader, Ariën Thomassen, op een boerderij. Zijn vader hielp het Edese verzet door wapens op te slaan en schietoefeningen te laten doen.

Zijn broer Evert woonde in de boerderij ernaast. Daar zat het hoofdkwartier van de Binnenlandse Strijdkrachten in Ede. In november 1944 werd een belangrijke verzetsleider opgepakt. Als gevolg doorzochten de Duitsers de boerderij van zijn Gijsberts vader. Ze vonden een onderduiker en wapens. Gijsbert en zijn vader probeerden te vluchten, maar werden neergeschoten en meegenomen naar het Duitse concentratiekamp Neuengamme.

Daar overleden vader en zoon later. Hij was 20 jaar toen hij stierf.

Rijk is geboren op 15 december 1912 in Ede. Hij was een bouwtekenaar voor gemeente Ede. Na de Duitse invasie in 1940 nam Rijk een aantal Joodse vluchtelingen in huis.

In april 1943 werd Rijk gearresteerd door de Duitsers omdat hij Joden had geholpen. Hij kwam in december 1943 weer vrij, maar moest daarna in Duitsland gaan werken. Omdat hij dat niet wilde, besloot hij onder te duiken. Een tijd later keerde Rijk terug naar Ede en ging hij in het verzet. In de nacht van 2 maart 1945 vond er een wapendropping plaats in de buurt van Ede. De tweede wapendropping op 8 maart had dramatische gevolgen: Rijk werd gearresteerd.

Op 20 maart 1945 werd hij geëxecuteerd in een berm bij Loosdrecht als wraak voor het doodschieten van een Duitse onderofficier. Hij was 32 jaar toen hij stierf.

Egbert is geboren op 18 juli 1915 in Hilversum. Hij was leraar op een basisschool. Egbert was in het voorjaar van 1943 een van de oprichters van de lokale groep van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers. Hij was ook de leider van een knokploeg in Ede. Deze groep voerde vooral overvallen uit op kantoren waar ze voedselbonnen bewaarden. Ook deden ze overvallen op postauto’s.

In januari 1944 plande Egbert een overval op een Nederlandse politieagent die veel samenwerkte met de Duitsers. Helaas ging het mis en werden twee leden van zijn groep opgepakt. Een van hen kon ontsnappen, maar de ander namen ze mee en werd hardhandig verhoord.

Uiteindelijk werd Egbert verraden en neergeschoten toen hij zijn vrouw thuisbracht. Hij was 28 jaar toen hij stierf.

Barend is geboren op 30 mei 1919 in Ede. Hij was huisschilder bij het schildersbedrijf van Menno de Rooij. Barend werd in oktober 1938 opgeroepen voor militaire dienst en kwam na de Duitse inval in krijgsgevangenschap terecht. In juni 1940 ging hij terug naar Ede. In 1943 moest hij zich opnieuw melden voor de Duitse werkkampen, maar hij dook onder.

Samen met zijn oudere broer Elbert sloot hij zich aan bij de verzetsgroep van Menno de Nooij. Hij hielp onderduikers en was betrokken bij beide wapendroppingen in maart 1945. De tweede wapendropping op 8 maart had als gevolg dat Barend werd gearresteerd.

Op 20 maart werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort als wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 25 jaar toen hij stierf.

Elbert is geboren op 9 december 1917 in Ede. Hij werkte als winkelbediende in Ede en was vader van een zoontje. Elbert was tijdens de meidagen van 1940 gelegerd bij de IJssellinie. Na de Duitse inval werd hij krijgsgevangen genomen. In juni 1940 werd hij vrijgelaten en vond werk als metselaar. Later verhuisde hij naar Arnhem en werkte bij de NS.

Na de Slag om Arnhem hielp hij evacués. Ook sloot hij zich samen met zijn jongere broer Barend aan bij de verzetsgroep van Menno de Nooij. Hij was betrokken bij beide wapendroppingen in maart 1945. De tweede wapendropping op 8 maart had als gevolg dat Elbert werd gearresteerd.

Op 20 maart werd hij geëxecuteerd op de Appelweg in Amersfoort als wraak voor de moord op een ‘foute’ politieagent. Hij was 27 jaar toen hij stierf.

Cornelis is geboren op 6 april 1907 in Ede. Hij was huisschilder en vader van vier kinderen. Cornelis raakte al vroeg betrokken bij het verzet na de Duitse invasie in 1940. Cornelis hielp Joodse families die moesten vluchten.

In 1943 werd hij kort gevangengezet. Na zijn vrijlating moest hij naar Duitsland om daar te werken. Dat wilde hij niet, dus besloot hij onder te duiken. Cornelis was lid van de verzetsgroep De Vries in Ede. In de nacht van 2 maart 1945 vond er een wapendropping plaats in de buurt van Ede. De tweede wapendropping op 8 maart had als gevolg dat Cornelis werd gearresteerd.

Op 20 maart werd hij geëxecuteerd in een berm bij Loosdrecht als wraak voor het doodschieten van een Duitse onderofficier. Hij was 37 jaar toen hij stierf.

Hielke is geboren 20 december 1917 in Amsterdam. Hij was een bankmedewerker en vader van een zoontje. Hielke werd geboren in Amsterdam en verhuisde in 1928 naar Bennekom. Zijn oudere broer overleed als KNIL-soldaat in Nederlands-Indië.

Tijdens de oorlog sloot Hielke zich aan bij de verzetsgroep van Bart van Elst. Deze groep viel onder de Binnenlandse Strijdkrachten. Hij was betrokken bij de tweede wapendropping begin maart 1945. Deze poging mislukte en de Duitsers arresteerden Hielke. Na een gewelddadige ondervraging werd hij naar Kamp Amersfoort gebracht.

Op 20 maart 1945 werd hij geëxecuteerd in een berm bij Loosdrecht als wraak voor het doodschieten van een Duitse onderofficier. Hij was 27 jaar toen hij stierf.

Pieter is geboren op 1 mei 1886 in Den Haag. Hij was instructeur bij SVOBA (School Verlofs-Officieren der Bereden Artillerie). Pieter sloot zich vroeg in de oorlog aan bij de Ordedienst. Hij werkte samen met zijn buurman Piet Rombout en vroegere collega Derk Wildeboer (verzetsleider). Daarnaast hield hij zich bezig met het verspreiden van illegale bladen.

Bij een huiszoeking door de Sicherheitsdienst vonden ze een paar exemplaren van het lokale verzetsblad De Eendracht. Hij werd overgebracht naar De Wormshoef in Lunteren. Daar zat hij meerdere dagen gevangen. Tijdens de ondervragingen werd hij zwaar mishandeld.

Op 21 december 1944 werd Pieter geëxecuteerd. Hij was 58 jaar toen hij stierf.

Karel is geboren op 20 augustus 1900 in Arnhem. Hij had een eigen bedrijf en handelde in elektrische apparaten. Hij was vader van twee kinderen. Karel begon in de zomer van 1940 met het verzamelen van militaire inlichtingen. Zijn zwager stuurde die met een zelfgebouwde zender naar Engeland.

In 1942 hielpen hij en zijn vrouw ondergedoken Joden in Ede en omgeving. In juni 1943 werd hij gearresteerd om ‘Jodenhulp’. Na vier weken werd hij vrijgelaten. Begin september 1944 sloot Karel zich aan bij de Binnenlandse Strijdkrachten. In november 1944 werd een belangrijke verzetsstrijder opgepakt. De verzetsstrijder verraadde Karels adres als vergaderlocatie van het verzet. Kort daarna werden Karel en zijn vrouw gearresteerd. Ze werden los van elkaar overgebracht naar kamp Amersfoort. Mevrouw Weimar werd naar Kamp Westerbork gebracht en overleefde de oorlog.

Karel kreeg gevangenisstraf in Kamp Amersfoort. Later brachten de Duitsers hem over naar concentratiekamp Wöbbelin in Duitsland. Hij overleed daar op 31 mei 1945. Hij was 44 jaar toen hij stierf.